Sorun binanın kendisi değil

Türkiye'nin şehir merkezlerindeki apartmanların çoğu 1980–2005 arasında yapıldı. Bugün yorgun görünüyorlar: boya solmuş, balkonlar birbirine benzemeyen tentelerle kapanmış, klima dış üniteleri cepheye dağılmış, zemin katta her dükkân kendi tabelasını kendi rengine göre asmış.

Bu binaların çoğunda taşıyıcı sistemde de, plan kurgusunda da bir sorun yoktur. Sorun yüzeydedir — ve yüzey, binanın en kolay değişen katmanıdır.

Yukarıdaki dört örnekte de kütleye hiç dokunulmadı. Ne kat eklendi, ne balkon kaldırıldı, ne pencere yeri değişti. Değişen yalnızca renk, doğrama, tente düzeni, zemin kat kurgusu ve terastaki yeşildi. Aynı bina, yeni bir yüz.

Cephe yenilemede neye dokunulur

Renk ve kaplama. En büyük etkiyi en düşük maliyetle veren karar budur. Bina tek bir renk ailesinde toplandığında, dağınık görünen cephe bir anda tek bir yapı gibi okunmaya başlar. Isı yalıtımı (mantolama) zaten yapılacaksa, renk kararı onunla birlikte alınmalıdır — iki iş ayrı ayrı yapılırsa hem para hem iskele iki kez harcanır.

Balkon ve tenteler. Cepheyi en çok dağıtan şey, her dairenin kendi seçtiği tentedir. Ortak bir tente rengi ve tipi, tek başına binanın görünümünü toparlar. Kapalı balkon (cam balkon) yapılacaksa doğrama profilinin de ortak olması gerekir.

Zemin kat ve tabela düzeni. Ticari zemin katı olan binalarda görüntü kirliliğinin kaynağı genellikle üst katlar değil, zemindir. Ortak bir tabela bandı — aynı yükseklik, aynı zemin rengi, aynı aydınlatma — dükkânların kimliğini yok etmeden cepheyi susturur.

Dış üniteler. Klima ve uydu antenleri için gizleme kafesleri ve ortak bir yerleşim düzeni, cepheyi kablodan ve metal kutudan kurtarır.

Teras ve saçak. Çatı terasına eklenen bitki ve bir korkuluk düzenlemesi, binaya yukarıdan bir bitiş verir. Bitişi olmayan bina yarım görünür.

Neye dokunulmaz

Cephe yenileme bir tadilattır, yeniden inşa değil. Dokunulmayanlar:

• Taşıyıcı sistem — kolon, kiriş, perde
• Bağımsız bölümlerin planı ve alanı
• Bina yüksekliği ve kat adedi
• Ortak alanların paylaşımı

Bu, işin hem maliyetini hem süresini belirler: yapı boşaltılmaz, oturanlar taşınmaz, iş iskele üzerinden yürür.

Kapsam büyüdüğünde (kapalı balkonun genişletilmesi, cepheye yeni açıklık, çıkma ilavesi) iş tadilat olmaktan çıkıp ruhsata tabi hâle gelir. O sınır için: Yeni İmar Yönetmeliği: Bahçeden Asansöre.

Asıl zor kısım: kararı almak

Teknik taraf kolaydır. Cephe yenilemede işi durduran şey neredeyse her zaman kat malikleri kararıdır.

Deneyimimizde süreci tıkayan iki şey var: birincisi, insanların sonucu zihinlerinde canlandıramaması; ikincisi, maliyetin belirsiz kalması. İkisi de aynı şeyle çözülür — kararın önüne somut bir görüntü koymak.

Toplantıda "cepheyi yenileyelim" cümlesi kişi başına farklı bir hayal üretir ve tartışma zevk meselesine döner. Aynı toplantıda binanın kendi fotoğrafı ile yenilenmiş hâli yan yana konduğunda tartışma zevkten bütçeye kayar — yani karar alınabilir bir zemine oturur.

Sonucu önceden görmek

Bu yüzden çalışmaya çizimle değil, binanın kendi fotoğrafıyla başlıyoruz. Sokaktan çekilmiş bir fotoğraf üzerinden yenilenmiş cephe görselleştiriliyor; renk, tente, doğrama ve zemin kat alternatifleri aynı açıdan üretiliyor. Kat malikleri kurulu, soyut bir öneriyi değil kendi binasını görüyor.

Yukarıdaki dört örnekte de yöntem budur: her karede binanın bugünkü hâli ile aynı açıdan üretilmiş yenileme önerisi birlikte durur.

Kısaca

• Yorgun görünen apartmanların çoğunda sorun yüzeydedir, yapıda değil.
• Renk, tente düzeni, doğrama, tabela bandı ve dış ünite düzeni — beş karar, görünümün büyük kısmını belirler.
• Taşıyıcıya ve plana dokunulmadığı sürece iş tadilattır; bina boşaltılmaz.
• Süreci tıkayan şey teknik değil, karardır. Kararı açan şey ise sonucu önceden görmektir.

Binanızın cephesi nasıl görünebilir? Sokaktan çekilmiş bir fotoğrafı bize gönderin, yenilenmiş hâlini aynı açıdan görselleştirelim — kat malikleri toplantısına somut bir öneriyle girin. İletişime geçin.

Konut ve ticari yapı projelerimiz için: projelerimiz.